Studie– en Inspiratiereis Finland
7 januari 2026
Leren over vertrouwen, inclusie en professionele groei
In november zijn directeuren Maeyke, Neddy, Esther, Lori, Matthijs en bestuurder Akke namens onze stichting op studiereis geweest naar Finland. Zij bezochten diverse basisscholen en spraken intensief met Finse onderwijsprofessionals en bestuurders. De reis bood een rijk en genuanceerd beeld van een onderwijssysteem dat wereldwijd bekendstaat om kwaliteit, autonomie en vertrouwen.
Inclusief onderwijs vanuit cultuur en verbinding
In Finland is inclusief onderwijs diep verankerd in de cultuur. Leerlingen blijven zoveel mogelijk onderdeel van de groep en ondersteuning vindt plaats ín de klas, vaak via co-teaching met special needs teachers. Wat ons het meest trof, was de rustige pedagogische benadering: ondersteuning begint niet bij regels, maar bij relatie. Een special needs teacher vertelde hoe zij een leerling met zeer uitdagend gedrag stap voor stap begeleidde terug naar de reguliere groep: volledig vanuit verbinding, geduld en diep vertrouwen. Dit illustreert hoe sterk de Finse waarden in het dagelijks handelen doorwerken.
Een leven lang leren als vanzelfsprekendheid
Ook voor leraren geldt: leren stopt nooit. Professionele ontwikkeling gebeurt vooral samen, in de klas. Co-teaching is daarbij een belangrijk instrument: lessen voorbereiden, uitvoeren en evalueren gebeurt gezamenlijk. In de opleiding wordt hier al vanaf het derde jaar intensief op geoefend. Daarnaast zagen we scholen waar leraren reflecteren via dialoog, peer-evaluatie en gedeelde verantwoordelijkheid. Tegelijk merkten we dat er verschillen zijn tussen scholen: het werkelijk vormgeven van samen leren hangt sterk af van de schoolleider en de teamcultuur.
Onderwijs in transitie
Finland staat bekend om thematisch en betekenisvol onderwijs, maar in de praktijk zagen we dat scholen volop in ontwikkeling zijn. Het ondersteuningssysteem is recent vernieuwd en scholen zoeken naar nieuwe manieren om ondersteuning, samenwerking en curriculumontwikkeling vorm te geven. Wat hierbij constant blijft, is het vertrouwen in professionals en het geloof dat elke leerling kan groeien.
Wat nemen we mee?
Deze reis liet ons zien dat cultuur bepalend is voor keuzes in onderwijs. Autonomie, rust, vertrouwen en inclusie zijn geen losse begrippen, maar dragen het systeem. Voor ons betekent dit een uitnodiging om kritisch te kijken naar onze eigen routines en om verder te denken over:
- samenwerking en co-teaching als basis voor professionalisering;
- inclusiever en traumasensitiever werken;
- eigenaarschap van leerlingen én leraren;
- een schoolcultuur waarin dialoog, vertrouwen en relatie centraal staan.
De komende periode delen we als deelnemers onze inzichten verder binnen de scholen en teams. We kijken ernaar uit om samen te vertalen wat wij daar geleerd hebben naar onze eigen praktijk.
